Whois Sorgulama Nedir ve Alan Adı Yönetiminde Neden Önemlidir?
Whois (İngilizce: "Who is" - "Kimdir?"), İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN) protokolleri doğrultusunda internette tescil edilen her bir alan adının (domain) mülkiyet, teknik ve idari irtibat kayıtlarını tutan merkezi veri tabanıdır. Whois sorgulaması yaparak bir alan adının kime ait olduğunu, hangi firmadan (Registrar) satın alındığını, süresinin ne zaman biteceğini ve web sitesinin hangi sunuculara (Name Server) yönlendirildiğini anında öğrenebilirsiniz.
Süresi Biten Bir Domain Ne Zaman Düşer? (Domain Yaşam Döngüsü)
Popüler ve değerli alan adlarının takibinde en kritik husus domain yenileme ve silinme periyotlarıdır. Bir alan adının süresi dolduğunda anında herkesin alımına açılmaz. ICANN kurallarına göre alan adının serbest kalması için aşağıdaki süreçler tamamlanır:
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| 1. Grace Period (Yenileme Süresi) | 0 - 45 Gün | Mevcut sahip standart yenileme bedeliyle alan adını geri alabilir. Web sitesi askıya alınır. |
| 2. Redemption Period (Kurtarma Süresi) | 30 Gün | Alan adı kayıt operatörüne iade edilir. Sahibi ancak yüksek ceza bedeli ödeyerek geri alabilir. |
| 3. Pending Delete (Silinmeyi Bekliyor) | 5 Gün | Alan adı hiçbir şekilde yenilenemez. 5 günün sonunda rastgele bir saat diliminde sistemden silinerek halka açılır. |
Whois Gizlilik Koruması (Privacy Protection) Nedir?
Geçmişte Whois sorgulaması yapıldığında alan adını satın alan kişinin adı, soyadı, açık ev/ofis adresi, cep telefonu ve şahsi e-posta adresi herkes tarafından görüntülenebiliyordu. Bu durum büyük bir spam e-posta ve dolandırıcılık riski oluşturuyordu. 2018 yılında yürürlüğe giren Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve Türkiye'deki 6698 sayılı KVKK kapsamında şahıs kayıtları otomatik olarak "REDACTED FOR PRIVACY" şeklinde maskelenmektedir.
.TR Uzantılı Alan Adlarında TRABİS Sistemi
Türkiye'nin ülke kodlu üst düzey alan adı (.tr) yönetimi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki TRABİS ( .tr Ağ Bilgi Sistemi) tarafından yürütülmektedir. 2022 yılından bu yana com.tr, net.tr ve org.tr gibi uzantılar belgesiz (ilk gelen alır) kuralıyla tahsis edilmektedir. .tr uzantılı sorgulamalarda TRABİS sunucuları yetkili otoritedir.
Whois ve Domain Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Markanız İçin En Doğru Alan Adını ve Web Altyapısını Kuralım
inovoice; kurumsal e-posta, yüksek hızlı bulut sunucu ve SEO odaklı özel web tasarım projelerinizde uçtan uca altyapı danışmanlığı sağlar.
Web Tasarım ve Alan Adı Hizmetleri